Erfgoed Delft

Opgraving in de Nieuwe Kerk: Unieke inkijk in het verleden

Wat gebeurt er als je onder de vloer van de Nieuwe Kerk gaat graven? In 2021 brachten archeologen honderden graven, skeletten en bijzondere vondsten aan het licht. Deze bundel neemt je stap voor stap mee in het onderzoek en de vondsten.

Mq L0493.jpgklein Min

Een bijzondere plek onder de kerk

In 2021 deden archeologen onderzoek onder de vloer van de Nieuwe Kerk. De aanleiding was praktisch: de Koninklijke Grafkelder werd ondergronds uitgebreid en daarvoor was archeologisch onderzoek nodig. Wat de archeologen aantroffen, leverde een schat aan informatie op over het leven en sterven in Delft.

Mq L0493.jpgklein MinNk Kijkgat1
Afb. boven: Bezoekers konden de opgraving door een kijkgaatje volgen. (Foto: Marianne Q).Afb. boven: Inblik door het kijkgaatje van de opgraving in de Nieuwe Kerk. (Foto: Marianne Q).

Onder de kerk ligt namelijk een verborgen wereld. Eeuwenlang werden hier mensen begraven, dicht bij het graf van Willem van Oranje. Van die geschiedenis was vooraf weinig bekend, want vooronderzoek was op deze plek niet mogelijk.

Van opgraving naar verhalen

De opgraving werd uitgevoerd door archeologisch onderzoeksbureau ADC, dat veel ervaring heeft met onderzoek in kerken. Eerst moesten de grafzerken, tegels en een dikke laag beton uit een eerdere verbouwing worden verwijderd. Daaronder kwamen de archeologische lagen tevoorschijn.

Img 8658.jpg 1klein MinMq L7560.jpgklein
Afb. boven: Archeologen aan het werk.
(Foto: Marianne Q).
Afb. boven: Vondsten worden zorgvuldig opgeborgen. (Foto: Marianne Q).

Vanaf dat moment werkten de archeologen de hele zomer door. Ze legden graven zorgvuldig bloot en onderzochten alles wat ze vonden: skeletten, houten kisten, stenen grafkelders, plantenresten en persoonlijke voorwerpen. Elk detail helpt om het verleden beter te begrijpen. In deze bundel lees je hoe dat onderzoek in zijn werk ging.

Dichter bij de mensen van toen

De vondsten maken het verleden tastbaar. Je ziet hoe mensen leefden, hoe ze werden begraven en soms zelfs wie ze waren. Van een oudere vrouw die op haar oude dag goed verzorgd werd tot een jonge vrouw met een naamplaatje: achter elk graf schuilt een persoonlijk verhaal.

Img 8749jpgkleinMq L0575jpgklein
Afbeeldingen boven: Een archeologe bij de opgraving in de Nieuwe Kerk. (Foto: Marianne Q).

Neem een kijkje

Tijdens de opgravingen zijn er niet alleen filmpjes gemaakt, maar ook 3D-beelden die je nu nog als VR-rondleiding online kan bekijken. Zo loop je door de opgraving heen en kijk je de archeologen als het ware over de schouder. 

Lees verder

Benieuwd hoe archeologen op deze ingewikkelde plek te werk gingen? Of welk verhaal een skelet kan vertellen? De artikelen in deze bundel nemen je mee, vondst voor vondst.

5 verhalen
5.1 Afb 15 Me T2162.001 Adc
Van enkele opgegraven personen is de naam bekend, zoals de priester Arnoldus van der Kruisse. Van één van deze personen kon zelfs een familielid worden opgespoord.
4.3 12.3 Img 9504 Delft
Verschillende vondsten geven een beeld van de manier waarop mensen in de Nieuwe Kerk werden begraven. Vooral de plantenresten vertellen een bijzonder verhaal. En ook sommige eikenhouten kisten.
3.3 Afb 7.21 Me T2328.001 Adc
Bij de opgraving in de Nieuwe Kerk hebben archeologen naast de menselijke skeletten ook ander materiaal gevonden. Maar niet het materiaal dat ze verwachten aan te treffen. De voorwerpen die overledenen meekregen in het graf gaven namelijk geen blijk van rijkdom. Maar dat betekent niet, dat hier arme personen begraven lagen. Hoe dat precies zit, lees je in dit verhaal.
2.2 Mq foto  Delft
Bij de opgraving in de Nieuwe Kerk zijn honderden skeletten gevonden. Al direct na het verwijderen van de moderne vloer kwamen de eerste skeletresten tevoorschijn.
1.1 Mq L0510
In 2021 is in de Nieuwe Kerk archeologisch onderzoek gedaan voorafgaand aan de uitbreiding van de Koninklijke Grafkelder.