Hooggespannen verwachtingen
Voor het begin van de opgraving dachten de onderzoekers dat ze veel graven van rijke personen zouden gaan vinden. Het idee was dat alleen rijke mensen een graf konden betalen dicht bij Willem van Oranje. En die zouden vast zijn begraven in speciale, versierde grafkisten.
Bij de opgraving zijn echter weinig vondsten gedaan die wijzen op grote rijkdom. De handvatten van de grafkisten waren alleen van ijzer en niet van brons of koper. Ook werden geen bijzondere dingen meegegeven in het graf. Echter, de grafkisten zelf waren uit bijzonder dik hout, wat dan wel weer aanwijzing is voor een bepaalde status.
Een uitzondering waren twee babygrafjes. De kistjes waren aan de binnenkant versierd met goudkleurige, ronde sierschijfjes met leeuwenkopjes erop.
Afb. boven: Koperen sierschijfjes in de vorm van leeuwenkopjes (ADC ArcheoProjecten).
Kam van schildpad
De archeologen hebben ook weinig persoonlijke voorwerpen gevonden. Bij de schedel van een vrouw vond een van de archeologiestudenten een kam: “Zo één die je in een knot steekt. Dat was enorm gaaf.”
Afb. boven: Kam vervaardigd van het schild van een schildpad (ADC ArcheoProjecten).
De kam was heel breekbaar, met elf lange dunne tanden. De studente dacht eerst dat het voorwerp van hout was. Een specialist heeft de vondst onderzocht en ontdekte dat de kam is gemaakt van het schild van een schildpad. In de zeventiende en achttiende eeuw werden schilden van zeeschildpadden ingevoerd vanuit het Caraïbisch gebied.
Doordat de vondst lang in de bodem heeft gelegen, ziet het materiaal er nu bruin, droog en schilferig uit. Oorspronkelijk was de kam glad en glimmend. Hij zat in het haar van een oudere dame.
Kruisbeeldje van tropisch hout
Bij een paar skeletten zijn kruisbeeldjes gevonden. Het was een gewoonte om die aan katholieke personen mee te geven in het graf. De vondst van kruisbeeldjes lijkt misschien raar voor een protestantse kerk. In de Nieuwe Kerk werden protestanten en katholieken gewoon naast elkaar begraven. De begraafplaatsen in en om de kerk waren namelijk niet van de kerk, maar van de stad.
Afb. boven: Crucifix van tropische houtsoort met bronzen Christus-figuurtje (ADC ArcheoProjecten).
Eén kruisbeeldje was vrijwel helemaal kapot. Het hout werd bij elkaar gehouden door een bronzen Christus-figuurtje. Een houtspecialist heeft de houtresten van dit kruis onderzocht. Zij ontdekte dat het om een bijzondere, tropische houtsoort gaat: letterhout. Dit hout komt uit Zuid-Amerika, uit Suriname, Guyana en Frans-Guyana. Letterhout is roodbruin van kleur, met vaak onregelmatige zwarte vlekken of strepen. Die lijken op letters, vandaar de naam. Deze soort wordt niet vaak gevonden bij opgravingen.
Het bijzondere kruisbeeldje is gevonden in het graf van een priester. Hij werd begraven op 29 april 1728 en heette Arnoldus van der Kruisse.