Erfgoed Delft

Sloopkogel

De afbraak van een buurt voor de spoortunnel.

sloopkogelspoorzonetreinverkeerstedenplanningSpoorzoneDelft 365
In 2009 valt het definitieve besluit voor de aanleg van de spoortunnel in Delft. Voor bewoners van de Van Leeuwenhoeksingel en de Houttuinen betekent dat het einde van hun wijk. Fotograaf Dirk van Dien legt de sloop van de Stationsbuurt vast. Zijn beelden tonen de keerzijde van een groot infrastructureel project dat de stad jarenlang bezighoudt.

Verhaal17 februari 2024stadsarchief

384 2151

Jarenlange onzekerheid voor bewoners

Ziehier de verliezers van de Spoorzone. Jarenlang blijft hun lot onzeker tot in 2009 de seinen definitief op groen gaan voor de aanleg van een spoortunnel door Delft. De sloopkogel maakt korte metten met de woningen aan de Van Leeuwenhoeksingel en de Houttuinen. Dirk van Dien legt de afbraak van de Stationsbuurt vast, als beelddocument van een project dat Delft jaren in de greep heeft.

Waarom het spoor ondergronds moest

De plannen voor de Spoorzone dateren van ver voor 2009. Het in de jaren zestig met veel tromgeroffel geopende spoorwegviaduct voldoet eind jaren tachtig niet meer. Het tracé bij Delft is een flessenhals met maar twee sporen. De NS wil er het dubbele aantal treinen laten rijden, over vier sporen. Een eerste proefballon om twee sporen boven elkaar te bouwen, wordt meteen lek geprikt.

Het besluit dat alles verandert

De Delftse gemeenteraad is het er in 1990 over eens: het spoor en het station moeten ondergronds. Dat helpt tegen lawaaioverlast en levert meteen extra bouwgrond op.

Verschillende plannen

Bewoners van de Van Leeuwenhoeksingel en de Houttuinen zien in de daaropvolgende jaren diverse plannen voorbijkomen. Of hun woningen kunnen blijven staan, is telkens weer de vraag. De regering werkt tegelijkertijd aan plannen voor aanleg van de verlengde A4, een project dat regelmatig stuivertje wisselt met de spoortunnel. Pas in 2009 is de kogel door de kerk: het Rijk gaat met beide verkeersingrepen aan de slag. Vrijwel direct start project Spoorzone en wordt alles klaargemaakt om over een lengte van 2,3 kilometer een treintunnel aan te leggen.

Wat bleef en wat verdween

De oude Stationsbuurt gaat tegen de vlakte, op één gebouw na. Het monumentale station uit 1885 blijft tijdens alle werkzaamheden tot 2015 gewoon in gebruik. Nu alle graafmachines en hijskranen zijn verdwenen, heeft het zelfs weer minstens zo’n prominente plek als het ook al op deze aquarel van Arthur Tutein Nolthenius had. Alsof er in al die jaren niets gebeurd is.

Dirk van Dien, Afbraak van panden aan de Van Leeuwenhoeksingel, 2009 (104735)

Dirk van Dien, Afbraak van panden aan de Van Leeuwenhoeksingel, 2009 (objectnr. 104735)

Arthur Tutein Nolthenius, Aquarel van het station aan de Van Leeuwenhoeksingel, ca. 1950 (2151)

Arthur Tutein Nolthenius, Aquarel van het station aan de Van Leeuwenhoeksingel, ca. 1950 (objectnr. 2151)