Erfgoed Delft

Vliegveld Holland

Waarom serieuze plannen voor een luchthaven bij Delft strandden

luchtvaartDelft 365
In de jaren twintig onderzoekt de KLM serieus de mogelijkheid van een vliegveld bij Delft. Het blijft niet bij een idee: meer dan tien jaar lang wordt er onderhandeld, gerekend en gepland. Dit verhaal laat zien waarom een luchthaven bij Delft er uiteindelijk toch niet komt.

Verhaal9 augustus 2024stadsarchief

304 119595

Ambitieuze locatie ten oosten van de stad

Het lijkt een vreemde eend in de bijt: een KLM-dossier over een vliegveld bij Delft. Dat er geen luchthaven kwam, mag duidelijk zijn. Toch is dit dossier niet zomaar een kortstondig proefballonnetje. Het Stadsarchief bewaart twaalf omslagen met correspondentie over de periode van 1924 tot 1935. Dat is meer dan een eendagsvlieg, de KLM was écht geïnteresseerd.

KLM-oprichter en vliegtuigpionier Albert Plesman laat in 1924 zijn oog op Delft vallen, op het gebied ten oosten van de Rotterdamseweg waar nu de A13 ligt. Hij somt de voordelen op: er is ruimte in overvloed, export vanuit het Westland krijgt ruim baan en Rotterdam en Den Haag zijn via spoor, weg en water binnen handbereik. Voor 1,7 miljoen gulden verwacht Plesman hier een vliegveld te kunnen bouwen.

Burgerluchtvaart zoekt een thuishaven

De burgerluchtvaart staat in deze jaren nog in de kinderschoenen. De in 1919 opgerichte KLM kan alleen terecht op het militaire vliegterrein Schiphol en op burgervliegveld Waalhaven in Rotterdam. Beide luchthavens zijn echter slecht bereikbaar en KLM verlangt een eigen thuishaven. Het Rijk steunt de plannen van Plesman en dringt aan op samenwerking tussen Den Haag en Rotterdam. Deze steden moeten akkoord zijn, Delft doet in de onderhandelingen nauwelijks mee. In 1928 zijn de gemeentebesturen eruit en start de aandelenverkoop voor ‘NV Maatschappij tot Exploitatie van het Vliegveld Holland te Delft’.

Van Delft naar Rotterdam

Investeerders staan niet te trappelen, ook niet als het Rijk de plannen bijstelt en een kleiner vliegveld ontwerpt. In de tussentijd groeit in Rotterdam de wens om vliegveld Waalhaven te moderniseren. De Rotterdamse gemeenteraad stapt in 1934 uit het nieuwbouwproject, waarmee de kans op een Delftse luchthaven definitief verkeken is. Pas na de Tweede Wereldoorlog komen de plannen weer uit de kast, maar dan in een zuidelijker gelegen, Rotterdamse polder. In 1956 opent Vliegveld Holland alsnog de deuren onder de naam Vliegveld Zestienhoven. Dat ook nu de buren van Delft de grote trekkers zijn, blijkt wel uit de huidige naam: Rotterdam The Hague Airport.

Notulen uit het KLM-dossier over een vliegveld bij Delft, 1928.

Notulen uit het KLM-dossier over een vliegveld bij Delft, 1928 (Archief 65, Inventarisnr. 5).

De A onder Delft op deze plattegrond markeert de plek waar het vliegveld moet komen, 1929.

De A onder Delft op deze plattegrond markeert de plek waar het vliegveld moet komen, 1929 (Objectnr. 119595).