Graafwerk onder de molen
Bij werkzaamheden onder molen De Roos is begonnen met het weghalen van de grond onder de molen. Dit is een complexe operatie, omdat met veel factoren rekening moet worden gehouden. Er moet voorzichtig worden gewerkt om de palen waarop de opgevijzelde molen rust niet te beschadigen en om trillingen te beperken. Daarnaast bevinden zich in de bodem grote ronde blokken gewapend beton, die in de jaren negentig zijn aangebracht om verzakking van de molen te voorkomen. Tussen deze werkzaamheden door vindt ook archeologisch onderzoek plaats.
Oudere molens op dezelfde plek
Molen De Roos dateert uit de zeventiende eeuw, maar op deze locatie stond eerder al een standerdmolen. Dit was een houten molen op een lichte stenen fundering. Tijdens voorbereidende werkzaamheden voor het opvijzelen van de huidige molen zijn resten van deze fundering aangetroffen. Deze zijn destijds verwijderd om plaats te maken voor de betonnen plaat waarop de molen nu staat. Verdere resten van deze oudere molen worden niet meer verwacht.
De noordelijke muur van het rondeel waar de oorspronkelijke molen in de middeleeuwen op was gebouwd.
Bij het ontgraven onder de molen de Roos werd een oude molensteen aangetroffen.
Beerputje uit de late 18e eeuw, aangetroffen aan de westzijde van de molen.
Een rondeel onder de molen
De molens zijn niet toevallig op deze plek gebouwd. Onder de molen bevinden zich namelijk de resten van een rondeel: een laag, halfrond plateau dat uitstak in de stadsgracht en onderdeel was van de stadsverdediging. Door een molen op zo’n rondeel te plaatsen, stond deze hoger dan de omgeving en kon hij optimaal wind vangen.
Funderingen van het rondeel in beeld
Het bestaan van dit rondeel was al bekend voordat het ontgraven begon. De huisjes aan de westzijde van de molen staan namelijk met hun voorgevel op de kromming van het rondeel. Het archeologisch onderzoek richt zich daarom vooral op het vastleggen van de funderingen. Daarbij wordt gekeken naar de opbouw van het rondeel en naar mogelijke herstellingen in de loop van de tijd.
Vondsten rond de molen
Het archeologisch onderzoek vindt plaats tussen graaf- en sloopwerkzaamheden, wat het documenteren niet altijd eenvoudig maakt. Door goede afstemming is het echter gelukt om aan de noordzijde van de molen de bovenkant van de fundering van het rondeel vast te leggen. In een latere fase zal hier dieper worden ontgraven om ook de onderkant te kunnen onderzoeken.
Aan deze noordzijde zijn daarnaast een stukje keldervloer en een waterputje aangetroffen. Ook zijn twee molenstenen gevonden, wat op deze locatie niet onverwacht is, maar wel bijzonder om terug te zien. Aan de westzijde van de molen is een klein beerputje opgegraven met veel glas en aardewerk uit de tweede helft van de achttiende eeuw.