Erfgoed Delft

Kruitmakerij Van Hoorn

Van kruitmolen aan de Buitenwatersloot tot suikerplantage in Berbice

Op de plek van de huidige Kogelgieterij staan in de zeventiende eeuw kruitmolens die de VOC bewapenen. Via een overname raakt de locatie verbonden aan plantages in Zuid-Amerika waar slaafgemaakten werken.

Verhaal20 april 2026Gerrit Verhoeven en Ingrid van der Vlis

Delft   Oude Kogelgieterij

Salomon van der Heul (1636-1722) bezit aan de Buitenwatersloot een aantal kruitmolens, op de plek die nu bekend staat als de Kogelgieterij. Hij levert het buskruit onder meer aan de Kamer Delft van de VOC. Het wordt gebruikt voor de wapens aan boord van de schepen en voor de oorlogvoering in de overzeese gebieden.

Na het overlijden van Salomon verkoopt zijn dochter het bedrijf in 1723 aan de Amsterdamse gebroeders Nicolaas en Hendrik van Hoorn. Hun firma is een wereldspeler. Zij bezitten plantages in de kolonie Berbice, waar door slaafgemaakten suikerriet wordt verbouwd. In Amsterdam hebben zij een raffinaderij en de hier geproduceerde suiker exporteren zij naar Duitsland.

In 1742 worden de Delftse kruitmolens verwoest door een ontploffing. Het stadsbestuur beslist dat daar nooit meer buskruit mag worden geproduceerd. De firma Van Hoorn blijft toch leverancier van de VOC-Kamer Delft: hun kruitmolen bij Utrecht neemt de productie over. 

Delft   Oude Kogelgieterij

Afb. boven: De Kogelgieterij aan de Buitenwatersloot, waar in de zeventiende eeuw de kruitmakerij van Van Hoorn stond. Rijksmonument nr. 11748. (Wikimedia Commons).

Dit verhaal is afkomstig uit het publieksboekje 'Het Slavernijverleden van Delft" (pdf)

Dit verhaal is afkomstig uit het publieksboekje 'Het Slavernijverleden van Delft" (pdf)