Erfgoed Delft

Een zwarte bediende

Een zwarte jongen als statusobject op een zeventiende-eeuws Delfts schilderij

Op een schilderij van Delftse meester Cornelis de Man staat een zwarte jongen afgebeeld tussen luxe objecten. Hij heeft geen naam gekregen, het vaasje wel.

Verhaal17 april 2026Gerrit Verhoeven en Ingrid van der Vlis

Man, Cornelis De   Stilleben Mit Frankfurter Fayencevase   Historisches Museum Frankfurt

Dit werk van de Delftse schilder Cornelis de Man (1621-1706) hangt in het historisch museum van Frankfurt. Het heet daar ‘Stilleven met Frankfurter dekselvaas’. Nu zal die vaas wel Delfts zijn, maar belangrijker is dat het schilderij is genoemd naar een voorwerp. En niet naar de zwarte jongen die links op de achtergrond staat.

Hij is afgebeeld met een verzameling bijzondere objecten. We zien naast de grote dekselvaas onder meer een oosters tapijt, een luit en een papegaai. Dat zijn in de zeventiende eeuw allemaal luxe voorwerpen. Dat verklaart vermoedelijk de aanwezigheid van deze jongen. Ook hij wordt gepresenteerd als duur statusobject. Hetzelfde zien we op het omslag van dit boek: de Delftse schout Johan de la Faille met twee honden en een zwarte bediende.

Man, Cornelis De   Stilleben Mit Frankfurter Fayencevase   Historisches Museum Frankfurt

Afb. boven: Cornelis de Man, Stilleven met Frankfurter dekselvaas, circa 1670-1720. (Historisches Museum Frankfurt via Wikimedia Commons).

Dit verhaal is afkomstig uit het publieksboekje 'Het Slavernijverleden van Delft" (pdf)