Erfgoed Delft

Bebouwing onder de stadswal!

Sporen van eenvoudige bebouwing langs de Phoenixstraat

middeleeuwendagelijks levenstadsverdedigingopgravingDe vroegste stadsgeschiedenis
Bij archeologisch onderzoek langs de Phoenixstraat zijn goed bewaarde sporen gevonden van vlechtwerk, funderingen en waterafvoer. Ze geven inzicht in het dagelijks leven buiten de stadswal.

Verhaal30 juni 2016archeologie

X Blogbebouwingonderdestadswal3

Tijdens het archeologisch onderzoek zijn meerdere grondsporen en bijzondere structuren aangetroffen. In een mestkuil werd onder andere een omgevallen vlechtwerkwand gevonden. Doordat deze met mest was afgedekt, is het vlechtwerk uitzonderlijk goed bewaard gebleven.

Vlechtwerk is een eenvoudige bouwtechniek die in de Middeleeuwen veel werd gebruikt en zelfs al eerder bekend was. Door rechtopstaande takken in de grond te plaatsen en daar wilgentenen doorheen te vlechten, ontstond een stevige constructie. Waar deze vlechtwerkwand precies voor diende, is niet zeker. De wand lag op een erf dat ongeveer honderd jaar in gebruik was langs de Phoenixstraat, in de periode waarin de stadsverdediging werd afgebroken. Mogelijk ging het om een hekwerk voor dieren, of maakte het deel uit van een klein gebouw.

Bebouwing onder de stadswal

Vlechtwerkwand in een mestkuil.

Bebouwing onder de stadswal

Poer van kloostermoppen.

Bebouwing onder de stadswal

Goot ter hoogte van de Schoolstraat.

Bij dit spoor was namelijk een zogenaamde poer van kloostermoppen te zien. Een poer is een weerslag van een simpele funderingstechniek die in de middeleeuwen in de mode kwam. Men stapelde enkele stenen op elkaar en zette daar een houten paal op die onderdeel vormde van de constructie van een gebouw. Op die manier hoefde de paal niet in de grond te worden geslagen en rotte hij daardoor niet weg, en je kon natuurlijk minder lange palen gebruiken. Omdat het vaak maar om enkele gestapelde stenen gaat blijven poeren vaak niet bewaard in de bodem: ze zijn niet of heel ondiep ingegraven. Daarom weten we ook niet goed hoe eenvoudige middeleeuwse gebouwen er uit moeten hebben gezien; we vinden er bijna geen sporen van terug. De aanwezigheid van deze poer wijst in ieder geval op een gebouw(tje). Een andere aanwijzing daarvoor zijn verschillende houten paaltjes die in de omgeving werden gevonden. Deze stonden netjes op een rij en hebben mogelijk deel uitgemaakt van dit gebouwtje. We moeten dan waarschijnlijk denken aan een schuurtje, stal of werkplaats op het erf dat bij de woning aan de Phoenixstraat hoorde.

Naast deze sporen vonden we ook nog een goot van gestapelde bakstenen. De oriƫntatie doet vermoeden dat deze een verbinding heeft gevormd tussen het Oude Mannenhuis in de Schoolstraat en de stadsbuitengracht. Gezien het hoge niveau waarop dit gootje is aangelegd is het waarschijnlijk iets geweest dat afwaterde op de stadsgracht in plaats van vice versa. We hebben namelijk ook gootjes aangetroffen die juist water moeten hebben aangevoerd van de stadsgracht naar de stad. Deze lagen alleen een stuk dieper, in elk geval onder de waterlijn in de stadsgracht. Een deel van het gootje is nog in tact. Maandag zullen we zien of het een gootje voor water is geweest of misschien een vroeg riooltje.