Erfgoed Delft

‘Allerergste waardeloze rommel’

Souvenirstrijd rond echt en onecht Delftsblauw

economietourismenijverheidhandelDelfts BlauwDelft 365
Na de Tweede Wereldoorlog groeit het toerisme in Delft explosief. Niet elke bezoeker kan een handgeschilderd Delfts blauw souvenir meenemen, en dat leidt tot frustratie, klachten en een felle discussie over imitatieaardewerk.

Verhaal24 augustus 2024stadsarchief

334 106565 Klein

Beloofde tegels en beschamende vergissingen

Delftsblauw aardewerk dat níet in Delft gemaakt is. De VVV heeft er na de Tweede Wereldoorlog het nodige mee te stellen. Het toerisme groeit in die jaren zo snel dat niet alle dagjesmensen een handgeschilderd stukje Delfts aardewerk kunnen meenemen. Dat blijkt uit de klachten die de VVV krijgt én uit de klachten die de organisatie zelf bij anderen deponeert.

Handwerk versus massaproductie

In 1952 ontvangt de VVV een groep Canadese handelaars, die zijn uitgenodigd door Philips Gloeilampen uit Eindhoven. De Canadezen is een Delftse aardewerken tegel beloofd. Zodra de stadsgidsen de tegels uitdelen, blijken deze echter van elders komen. Philips heeft hen ‘een onmogelijk figuur laten slaan’. Een vertegenwoordiger van Philips riposteert dat het juist de schuld van Delft is. De enige plateelbakkerij in de stad, De Porceleyne Fles, kan geen tegels leveren. Enigszins kribbig reageert de aardewerkfabriek dat hun werk ‘nu eenmaal geen massaproduct’ is. Het met de hand beschilderen van een tegel kost tijd, zij zouden ook wel willen dat ze alle orders konden aannemen.

Strijd tegen imitatie-Delftsblauw

Andere bedrijven maken er wél een massaproduct van. De Delftse VVV klaagt bij de landelijke toerismevereniging over deze wildgroei aan imitatie-Delftsblauw. Dat varieert van ‘vrij behoorlijke nabootsing tot de allerergste waardeloze rommel’. Het is al een schande dat er zulke ‘onaesthetische souvenirs’ bestaan, erger nog is het als ze ‘echt Delfts aardewerk’ worden genoemd. In Volendam maken de verkopers het helemaal bont. Zij waarschuwen toeristen voor namaak, te herkennen aan… het merkje van De Porceleyne Fles.

Teleurgestelde toeristen

Haaks op deze klacht staat dan weer het bericht van een Schotse toerist. Hij bezocht het atelier van De Porceleyne Fles: I only saw three people in the factory and one of these was only sweeping the floor. Ook handwerk, maar dan niet waarvoor hij speciaal naar Delft is gekomen.

Handwerk bij De Porceleyne Fles, ca. 1955-1965, foto W.F. Van Oosten.

Handwerk bij De Porceleyne Fles, ca. 1955-1965, foto W.F. Van Oosten. (Objectnr. 106565).

Klachten van toeristen over behandeling door Delftse instellingen (1939, 1949-1970), ingekomen brief van Philips, 21 juli 1952.

Klachten van toeristen over behandeling door Delftse instellingen (1939, 1949-1970), ingekomen brief van Philips, 21 juli 1952. (Archief 369, Inventarisnr. 147).